Dwór obronny w Jakubowicach

Rys historyczny:

Zespół dworsko-parkowy w Jakubowicach stanowi wyjątkowo dobrze zachowany przykład dawnej siedziby szlacheckiej o charakterze rezydencjonalno-obronnym, której początki sięgają połowy XVI wieku. Dwór murowany powstał około XVI w., a jego forma i wystrój sytuują go w nurcie wczesnego renesansu. Wybudowany w latach 1567 – 1572 przez podkomorzego krakowskiego Rafała Jakubowskiego herbu Topór.

W XVII wieku dwór został zakupiony przez włoskiego kupca i dostawcę win na dwór królewski w Krakowie – Francesco Cortiniego, który przeprowadził jego gruntowną przebudowę w stylu renesansowym, nadając obiektowi reprezentacyjny charakter. Z tym okresem wiąże się także kompleksowa odnowa dworu około 1663 roku, potwierdzona zachowaną datą na belce stropowej. W kolejnych stuleciach obiekt podlegał dalszym pracom modernizacyjnym, w tym istotnym przekształceniom w latach 1921–1925. Ze względu na wyjątkowe wartości historyczne i architektoniczne dwór w Jakubowicach został w 1965 roku wpisany do rejestru zabytków jako obiekt o wartości ogólnopolskiej, objęty pełną ochroną konserwatorską.

Dwór wyróżnia się bogatym wystrojem architektonicznym wnętrz, obejmującym sklepienia kolebkowe z lunetami, stropy belkowe, kamienne portale i profilowane nadproża, a także dekoracje sztukatorskie i renesansowy kominek o motywach wolutowych i roślinnych. Szczególną wartość artystyczną posiada zachowana almaria z XVII wieku, będąca wybitnym przykładem dawnego stolarstwa meblowego.

Otoczenie dworu stanowi park krajobrazowy o genezie sięgającej XVII wieku, pierwotnie o charakterze tarasowego ogrodu włoskiego, przekształconego następnie w park angielski i naturalistyczny. Układ parku zachował czytelne osie widokowe, starodrzew oraz historyczny podjazd.

Zespół w Jakubowicach stanowi rzadki przykład zachowanej w całości struktury dawnego majątku ziemskiego, łączącej wysokie walory architektoniczne, historyczne i krajobrazowe. W opracowaniach konserwatorskich obiekt określany jest mianem „Małego Wawelu”, co trafnie oddaje jego rangę i znaczenie.

Nieruchomość została zakupiona w 2022 roku w bardzo złym stanie, a następnie poddana gruntownemu remontowi budowlanemu i pracom konserwatorskim, prowadzonym pod specjalistycznym nadzorem.

Obiekt zachował oryginalną strukturę, historyczny układ przestrzenny oraz wyjątkowe detale architektoniczne z epoki, w szczególności:

  • kominek z XVII wieku,
  • doskonale zachowane belkowe stropy,
  • reprezentacyjną salę ze zdobionym sklepieniem kolebkowym,
  • renesansowe portale okienne na elewacji południowej.

ELEWACJA

WNĘTRZA

RENOWACJA

DOKUMENTY ARCHIWALNE